آخرین مطالب

خبرنگار حق دارد اطلاعات کتمان‌شده را فاش کند

خبرنگار حق دارد اطلاعات کتمان‌شده را فاش کند فرهنگی - سیاسی - اجتماعی

خبرنگار حق دارد اطلاعات کتمان‌شده را فاش کند

  بزرگنمایی:

مجید رضاییان، استاد روزنامه‌نگاری، با تفکیک اطلاعات به دو نوع پنهان و کتمان، دسترسی به اطلاعات کتمان را حق خبرنگاران می‌داند؛ یعنی اطلاعاتی که دانستنش حق عموم است اما توسط عده‌ای کتمان می‌شود.

مجید رضاییان ـ استاد روزنامه‌نگاری ـ  با بیان اینکه ما در روزنامه‌نگاری دو نوع اطلاعات داریم که ورود به یکی از آن‌ها برای خبرنگار ممنوع و دیگری حق قانونی اوست، توضیح داد:  در حرفه روزنامه‌نگاری دو نوع اطلاعات داریم؛ اطلاعات کتمان و اطلاعات پنهان. اطلاعات پنهان مربوط به عرصه‌های نظامی و امنیتی است که کسی به آن ورود نمی‌کند و متعلق به روزنامه‌نگار نیست؛ مثلا هیچ روزنامه‌نگاری در آمریکا نمی‌رود بپرسد تعداد موشک‌های ما پانصدتاست یا پنج هزارتا. اطلاعات کتمان، اطلاعاتی است که باید در اختیار مردم قرار بگیرد اما شخص یا نهادی از منتشر کردنش خودداری می‌کند. حال اگر خبرنگاری به این اطلاعات دست پیدا کند، صد درصد حق دارد که در اختیار مردم و مخاطبانش قرار دهد.

او افزود: ما در عرصه‌های غیرنظامی وقتی اطلاعاتی داریم، آن اطلاعات از نوع اطلاعات کتمان است؛ یعنی اطلاعاتی است که در اختیار یک دستگاه دولتی یا خصوصی قرار دارد، مثلا قراردی بسته که اطلاعاتش باید در دسترس عموم قرار بگیرد اما نمی‌خواهد اطلاعاتش را منتشر کند. در این صورت اگر خبرنگار به این اطلاعات دست پیدا کرد، قانونا اجازه دارد این اطلاعات را منتشر کند، زیرا اطلاعات کتمان شده است. به عبارتی همان اطلاعات آشکار است اما شخص نمی‌خواهد بگوید.

به گفته رضاییان، در خیلی از موارد هم پیش می‌آید که یک مسوول چیزی را می‌گوید ولی با تاخیر می‌گوید. در روزنامه‌نگاری می‌گوییم فلانی سرانجام این حرف را زد و سرانجام اعتراف کرد. نمی‌گوییم گفت و افزود زیرا با تاخیر گفته و این با تاخیر گفتنش در منظر افکار عمومی و روزنامه نگاری با پرسش و گله مواجه است. بنابراین اگر اطلاعاتی که حق مخاطب و حق شهروند است که بداند، پنهان بماند، اطلاعات کتمان است که وقتی در اختیار خبرنگار قرار می‌گیرد، باید تشویق شود نه اینکه تنبیه شود.

این استاد دانشگاه و مولف در پاسخ به این سوال که شکایت اشخاص و نهادهایی که خبرنگار درباره‌شان افشاگری کرده، چقدر قابل پیگیری و برای خبرنگار دردسرساز است، توضیح داد: طبیعتا این شکایت‌ها پایه‌ای ندارد. وقتی شخص اطلاعاتی را که باید مطرح می‌کرده را پنهان کرده است، حق مسلم خبرنگار است که این اطلاعات را در اختیار مردم قرار دهد. گاهی می‌گویند این اطلاعات را قرار بود دیرتر منتشر کنیم، اگر به چنین نقطه‌ای برسیم باز حکایت از این می کند که این اطلاعات، اطلاعات محرمانه و پنهانی نیست. ما در قانون خودمان ایراد بزرگی که در این زمینه داریم این است که اگر یک دستگاهی تشخیص داد اطلاعاتی محرمانه است، دیگر محرمانه است؛ در حالی که اصلا چنین چیزی نیست. اگر بخواهیم این رویه را باب کنیم، دستگاه‌ها هر چیزی را می‌توانند محرمانه بخوانند. اطلاعات محرمانه تعریف دارد. چیزی که مربوط به منافع جمعی است را که نمی‌شود مهر محرمانه زد. این چالش بین روزنامه‌نگاران، خبرنگاران و دستگاه‌های دولتی و خصوصی و نهادهای حقیقی و حقوقی همیشه وجود دارد و این چالش باید ادامه پیدا کند. اشکالی ندارد که به خاطرش هزینه بدهیم. از نظر حقوقی هر چه این چالش بیشتر رخ دهد باعث می‌شود نکاتی که شفاف نیست و ابهاماتی که وجود دارد شفاف شود. به هر حال خبرنگار کارش کسب اطلاعات است. اطلاعات آشکار یا اطلاعاتی که باید آشکار باشد اما افراد یا نهادها چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی، کتمان کرده‌اند.

رضاییان در بخش پایانی صحبت‌هایش در تعریف مفهوم حریم خصوصی در کار خبری و  لزوم رعایت آن توسط خبرنگاران توضیح داد: حریم خصوصی را باید صد درصد رعایت کرد. بعضی از رسانه‌ها برای اینکه بازدید بیشتری بگیرند، درباره ازدواج و طلاق اشخاص می‌نویسند و بعد خودشان هم تکذیب می‌کنند. این اتفاق به ویژه در بخش‌های فرهنگی ـ هنری بیشتر دیده می‌شود. هنرمند اثر دارد، می‌توان اثرش را نقد کرد. مقامات مسوول هم حریم خصوصی دارند و نباید به حریم خصوصی‌شان ورود کرد اما اگر مسوولی یکی از بستگانش را که صلاحیت هم ندارد، در جایی آورد و منسوب کرد و شما این را افشا کردید، شما در این صورت وارد حریم خصوصی آن شخص نشده‌اید و تخلفش را آشکار کرده‌اید. اینکه شما پویشی راه می‌اندازید در فضای مجازی با این مضمون که مسوولان بگویند سال پیش خانه‌شان کجای تهران بوده و الان کجا هستند؟ یا بگویند دو سال پیش فرزندانشان  کجا تحصیل می‌کردند و الان کجا هستند؟ این‌ها به هیچ وجه حریم خصوصی نیست زیرا مقام رسمی کشور مثل همه جای دنیا وقتی مسولیتی می‌گیرد باید دارایی‌هایش را عنوان کند. مثلا در یکی از کشورهای اروپای شمالی، یک نفر شهردار شده و بعدا رقبایش فاش کردند که برای فرزندش پرستار خصوصی گرفته و مالیتش را پرداخت نکرده است، به خاطر همین موضوع مجبور شده استعفا بدهد و برود. وقتی مسوولی دوره مسوولیتش  تمام می‌شود و به دارایی‌هایش اضافه شده، اعلام می‌کند تا معلوم شود منبعش کجاست. مسوولی که قبلا در محله‌ی جنوب شهر می‌نشسته و الان شمال شهر می‌نشیند و پنت‌هاوسی چند صد متری دارد باید مشخص شود از کجا به دست آورده است؛ منبعش کجا بوده ارث بوده و یا از حقوقش به دست آمده است؟ ما چون در ایران این کارها را نمی‌کنیم وقتی پویشی این چنینی راه بیفتد، فکر می‌کنیم نکند به حریم خصوصی افراد ورود کرده باشیم؛ اما این حریم خصوصی نیست. این چیزها را باید از حریم خصوصی جدا کرد. حریم خصوصی یکی از مسائلی است که هیچ‌وقت روزنامه‌نگار و خبرنگار نباید به آن ورود کند و در واقع جزو همان اطلاعات پنهان است اما هرچیزی که به مسوولیت افراد مربوط می‌شود باید آشکار و معلوم باشد.

انتهای پیام


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

رادیو شوش منتشرشد

صدور ویزای توریستی ایران متوقف شد؟

قرداحی: برای حل بحران لبنان و عربستان استعفا می‌دهم

توافق فرانسه و امارات برای فروش جنگنده‌های پیشرفته رافائل

رادیوخبری خوزستان منتشرشد

رادیو خبری صبح ملت ویژه شهرستان دزفول منتشرشد

سارقان حرفه ای کابل و سیم در شهر امام ، دزفول در دام پلیس

بالاخره کارگر خرمشهری خندیدبه روایت تصویر

رویترز:در حالی که ایران پیشنهادات خود را مطرح می کند، بلینکن در مورد مذاکرات هسته ای ضعیف عمل می کند

صدای مخاطب / مردم را دریابید

کتاب «رامهرمز در نگاهی تازه»

پرنده رباتیک با توانایی بی‌نظیر در گرفتن شاخه‌ درختان

بلینکن: روسیه و آمریکا موافق داشتن روابط قابل پیش‌بینی هستند

وزیر اقتصاد خبر داد وام 10 میلیونی قرض‌الحسنه به سرپرستان کرونایی

انتخاب برگزیده های مصنوعات صنایع دستی صنعتگران کشور

رییس بسیج مستضعفین کشور: بسیج خوزستان در الگوسازی اقتصاد مقاومتی مردم سالار پیشتاز است

تاج به تاراج رفته...

قبض های چند صد میلیون تومانی در انتظار قربانیان تماس های مشکوک خارجی

واحد اطلاعات اکونومیست، شهر تل آویو را گران قیمت ترین شهر جهان و تهران را بیست و نهمین شهر از این نظر معرفی کرد.

باران نجات بخش زریوار شد

سرلشکر موسوی: به قابلیت و پیشرفت‌های مهمی در حوزه تجهیزات دست یافته‌ایم

رئیس بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای: ایران بیش از 30 میلیون «گیمر» دارد

به بهانه روز جهانی ایدز؛ آیا آینده ای روشن در انتظار بیماران مبتلا به ایدز خواهد بود؟

حضور قالیباف در کاشمر برای شرکت در مراسم بزرگداشت شهید مدرس

گروسی: غنی‌سازی 90 درصدی در ایران وجود ندارد/ امیدوارم به‌زودی به توافق برسیم

رهبر انقلاب در دیدار دست‌اندرکاران کنگره شهدای ایلام: ایلام در دفاع مقدّس یک دژ مستحکم بود

اظهارات مدیرکل محیط زیست کرمانشاه در مورد پرونده اعدام محیط‌بان کرمانشاهی

جزئیات پذیرش بدون آزمون دانشجوی ارشد در دانشگاه تهران

یک عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس مطرح کرد ضرورت تجدیدنظر در حکمرانی آب

مجمع عمومی سازمان ملل متحد: تصمیم اسرائیل در جولان اشغالی سوریه باطل و بی‌اعتبار است

مدیر شرکت شهرک های کشاورزی خوزستان: شهرک کشاورزی شوش 500 فرصت شغلی ایجاد می کند

فرماندارشهرستان امیدیه خبرداد:عملیات ساخت و اجرایی نیروگاه سیکل ترکیبی امیدیه به زودی آغاز می شود

سرپرست فرمانداری شادگان: بیشترین حجم درمان معتادان در کمپ‌های ترک اعتیاد انجام می شود

جلسه ستاد کرونا در سالن جلسات فرمانداری هندیجان برگزار شد

رئیس ناتو می گوید روسیه بهای گزافی را برای تجاوز به اوکراین خواهد پرداخت

شهردار مسجدسلیمان با رای اعضا شورای شهر مشخص شد

رئیس جمهور 16 آذر با دانشجویان دیدار می کند

سکان دار جدید فرمانداری اهواز مشخص شد

سکه بر مدار صعود؛ دلار در کانال 26 هزار تومان درجا می زند

عضو اتاق بازرگانی ایران مطرح کرد: جولان دلال‌ها زیرسایه ارز 4200 تومانی

تکلیف قیمت خودروهای داخلی مشخص نشد/ ممکن است قیمت‌ها تغییر نکند!

غریب آبادی: زندانی دوتابعیتی نداریم/ممنوع الورودی نداریم

مجموعه کلینیک نخبگان سلامت آوین

خورشید گرفتگی کامل 2021 شنبه آینده رخ می‌دهد

ادعای مضحک رسانه دولتی ترکیه درباره جزایر سه گانه

لوگوی گوگل در تسخیر دانشمند ایرانی

هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل در تهران: جامعه بین‌الملل در ارتباط با آوارگان افغان تماس بیشتری با ایران داشته باشد

وحیدی: دغدغه دولت و مجلس رفع تنگناهای معیشتی مردم است

تأکید مجدد پلیس بر رسمی بودن برگ سبز به عنوان سند خودرو

شهروندان از دست فروشان گوشت خرید نکنند